Details, Fiction and âm đạo giả

Talawas: ta là gì? Ta là thằng dịch thuật. Và dịch thuật với người Việt ở trong lẫn ở ngoài, là vấn đề sinh tử; nếu cần, hãy vờ đi chuyện sáng tác trong một thời gian; đổ công, đổ của, đổ sức vào việc dịch.

Dịch thơ là điều khảm kha nhất. Dịch thơ ắt phải cho ra thơ – nói như ông Crayssac trong bài Tựa bản dịch Kiều: “toute poésie traduit a le devoir de l’être enver [.

Tuy nhiên nếu sao chép cấu trúc này vào tiếng Việt, chúng ta sẽ được một câu nghe khá lạ tai:

Ðiều này nghe có vẻ quá thừa thãi và đáng buồn cười nhưng, kỳ quặc thay, lại cần phải nói ra ở đây. Bằng chứng hiển nhiên là cả hai ông Dương Tường và Phạm Xuân Nguyên đều chưa đọc tác phẩm của Saint-Exupéry mà đã "dịch" tùm lum cả lên! Này nhé: nhan đề cuốn sách là Terre des hommes chứ đâu phải là "Terre de lhomme". Té ra hai ông chưa đọc đến cả nhan đề của nguyên tác!

Thế mà, vẫn còn những giao hưởng giao thoa ngấm ngầm âm ỉ trong tiết nhịp rung rinh, không làm sao ghi ra tune đôi cho được. Bởi vì những giao hưởng ngầm nọ vừa như giao nhau vừa như xô đẩy nhau, ly khứ nhau... Bây giờ thử đọc lại toàn bài:

Cần nơi địa ngục những gì Biết nơi thiên thượng những gì biển dâu Chất hằng ly biệt thiên thâu Biệt ly là thói dâng trào sử xanh Niềm riêng tại thể đã đành Nồi riêng Helloện thể còn thành khẩn xin Chờ xem Vĩnh Cửu lặng im Tune trùng tam bội còn tin chi về Kỳ oan phong vận đề huề Trước đèn lần giở lời quê dông dài Mai sau khép mắt ngủ dài Còn nghe mộng cũ di hài liễu dương Ðánh tranh chụm nóc thảo đường Một gian nước biếc mây vàng chia đôi

Si tu savais... J ai tant rêvé Qu un jour, tu m emmènerais visiter Au bord du fleuve, ta maison d enfance Avec son toit rouge couvant tes nobles espérances...

Có những bài thơ rất khó dịch vì những từ ngữ liên quan đến triết lý nhân sinh của cuộc đời, quan niệm nho gia thuần túy Á Đông hoặc dựa trên những tư tưởng của tôn giáo và tâm linh... Tình thần Bát Nhã là suối nguồn thanh khiết cảm hứng của những dòng thơ man mác hương vị Thiền. Chị đã làm công việc tìm Helloểu, tham khảo rất nghiêm túc về ý nghĩa của những từ ngữ khó Helloểu, điển hình là hai bài thơ Thiền (Đóa Hoa Nghiêm – Hải Đà, Như Đóa Phù Vân – Trường Đinh).

Điều này chẳng có gì khó Helloểu, bởi giới dịch thuật có bài bản là giới không những chỉ thành thạo ngôn ngữ một cách vô thức như người thường (Helloểu theo Chomsky là người nói/nghe lý tưởng) mà còn có tri thức ngôn ngữ, nghĩa là ít nhiều gì họ cũng có học về ngôn ngữ học, trong đó, cú pháp (syntax) và ngữ nghĩa (semantic) là hai bộ môn bắt buộc. Lý do cần kiến thức cú pháp là để tránh vấn đề ngữ pháp, lý do cần kiến thức ngữ nghĩa là để tránh vấn đề diễn giải nội dung. Làm chủ kiến thức ngôn ngữ vẫn chưa đủ, họ còn có ý thức bảo vệ tính trong sáng của ngôn ngữ. Có thể nói, kiến thức ngôn ngữ và ý thức ngôn ngữ là hai điều kiện căn bản bắt buộc mỗi người dịch thuật chuyên nghiệp phải có.

Les paroles du Seigneur me suivent toute la vie; Sa bienveillance en moi garantit Une safety contre ce monde hasardeux, De tous ses tracas douloureux.

“Đẹp” là hàm số. Kết quả là “một cô gái đẹp”, một phần tử ảnh. Điều này logic, bởi trước nhất phải có “một cô gái” rồi mới xem có “đẹp” không. Nói một cách tổng quát, trước nhất phải nhận diện được đối tượng, rồi mới nhận thức về đối tượng, nghĩa là đánh giá về đối tượng đó. Bởi cái trật tự logic này mang tính tuyến tính, người Việt mới nói xuôi. Trong khi đó, người Anh, người Đức, người Tàu đều nói ngược. Tất nhiên họ có lý do của họ.

Nỗi sợ khủng khiếp làm cho cái đầu cố bật dậy, tỉnh giấc. Cũng vậy, khi chúng ta cầm trong tay một tác phẩm lớn lao, văn chương hay triết học, tưởng tượng hay đề thuyết. Nó có thể hoàn toàn chiếm hữu chúng ta, khiến chúng ta [phải] bỏ đi lang thang, sợ hãi ngay chính mình, không còn nhận ra mình. Người nào đọc "Metamorphosis"("Hóa Thân") của Kafka, và nhìn vào gương không rùng mình, người đó có thể đọc bản in, theo nghĩa kỹ thuật của từ "đọc", nhưng thực sự là mù chữ, theo đúng nghĩa của việc đọc."

Sau này tôi được biết, người miền nam gọi trái phá là trái ô acquire. Họ gọi phạm nhe là người y tá, và hồi mới vào Sài Gòn, tôi đã từng khổ sở vì không Helloểu nghĩa của nó, sau cùng truy ra, là do từ tiếng Pháp, infirmier.

Nhieu luan su âm đạo giá 200k hoc gia da xac dinh bo chuyen tien than nay mo dau mot ky nguyen moi trong nen van hoc Phat giao de truyen ba chanh phap rong rai den moi tang lop quan chung, tu tri thuc den binh dan. Vi working day la mot kho tang van hoc duoc ket hop hai hoa giua loi Phat working day theo truyen thong kinh dien bac hoc voi truyen thong co tich dan gian phong phu da dang rat thinh hanh trong thoi co cua An Do.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *